Altay Cem Meriç’in “Öğrenmeyi Öğrenmek” kitabında dikkatimi çekmişti Thomas Bauer’in bu kitabı. Sanıyorum kitap okuma alışkanlığı ve tahlil etme metoduyla ilgili bir çıkarımda bulunurken bu kitabı örnek vermişti. İsmi ilgimi çekti. Yazarın da yabancı olması daha da ilgimi çekti. İçinde olduğumuz konuları başkasının gözünden görmek fazlasıyla ilgi çekici. Bunun yanında değerlerimizin Avrupalılar veya Amerikalılar tarafından benimsetilen değerler ile yer değiştirmesi onların değerlerinin bizim değerlerimize tercih edilmesi benim de yakındığım ve yakından ilgilendiğim bir konu olunca hemen bu kitabı okumaya başladım.
Kitap, Arap Kültürü ve Edebiyatı alanında yaptığı çalışmalarla profesör olan Thomas Bauer’e ait. Yazar, yazdığı bu kitap ile WBG tarafından beşeri bilimler kitap ödülüne layık görülmüş.
Kitapta beş bölüm bulunmakta ve dördüncü bölüm hariç her bölümü ilgiyle okudum. Yazar öncelikle savunduğu durumun neden savunulması gerektiğini açıklayarak işe başlıyor. Bunun için ilk bölümde altı karşıt neden sunuyor. Hindikuş dağlarından Akdenize uzanan incelemeleriyle Orta Çağ tabirinin kökenini kurcalıyor ve İslamiyete yöneltilen “karanlık çağ” kavramının bayağılığını eleştiriyor. Bu bölümde tek tek üçüncü bölümde de bahsedeceği çağların kuruluşunu etkileyen “şeyler”den bahsediyor. Hamamlardan bayramlara; cam ürünlerden ev yapımında kullanılan kiremite kadar çağların bitip başlamasında etkili olan unsurların böylesine ince ve ayrıntılı şekilde ele alınmış olması oldukça hoşuma gitti. Görsellerle desteklenen anlatım kitaba biraz daha bağlanmamı sağladı.
İslam’ın geç antik çağından İslam ilimlerinin biçimlendirici dönemini ele alırken yazar neredeyse dokunulmadık eser bırakmamış. Bu biraz sıkıcı olsa da araştırma yapmak isteyenler için adeta bir yapılacaklar listesi niteliğinde.
Çağ sınırı olarak on birinci yüzyılı inceleyerek yazar araştırmasına noktayı koyuyor.
İspanya’dan Çin’e, Afrikadan Amerika’ya çağları etkileyen faktörlerden Avrupalıların zeytinyağı misali tarih yazımını nasıl etkilediğine dair her şey bu kitapta var. Dipnotlardaki eserler sonraki okumalarınız için fikir verecek kadar fazla. Her okumada bir şeyler öğrenebileceğiniz bu kitap, alanı merak ediyorsanız bakmaya değer.
Bir yanıt yazın